Door Sanne van der Meer 
Een geschikte bureaustoel kan onnodige belasting van je rug, nek en schouders beperken. De stoel moet dan wel bij je lichaam passen én goed zijn ingesteld. Ook de hoogte van het bureau, de positie van het beeldscherm en voldoende beweging gedurende de werkdag spelen een belangrijke rol.
Een ergonomische bureaustoel biedt dus geen garantie dat je nooit rugklachten krijgt. Langdurig in dezelfde houding zitten blijft belastend, hoe goed de stoel ook is. Zie de bureaustoel daarom als onderdeel van een complete werkplek waarop je regelmatig van houding kunt wisselen.
Kan een bureaustoel rugklachten voorkomen?
Rugklachten kunnen verschillende oorzaken hebben. Langdurig zitten, weinig bewegen, een ongunstige werkhouding, een verkeerd ingestelde werkplek en hoge werkdruk kunnen allemaal een rol spelen. Een bureaustoel kan deze oorzaken niet volledig wegnemen.
Wat een goede stoel wel kan doen, is je lichaam ondersteunen en het gemakkelijker maken om ontspannen te zitten. De rugleuning ondersteunt je onderrug, de zitting verdeelt de druk en de armleuningen helpen je schouders ontspannen te houden.
Het effect verdwijnt echter wanneer de stoel verkeerd staat ingesteld. Een dure ergonomische bureaustoel die te hoog, te diep of te ver van het bureau staat, kan nog steeds voor een onprettige werkhouding zorgen.
Waaraan herken je een geschikte bureaustoel?
Een goede bureaustoel is op meerdere punten verstelbaar. Hoe meer instellingen je op je lichaamsbouw en werkzaamheden kunt afstemmen, hoe groter de kans dat je comfortabel kunt werken.
Let bij het vergelijken van bureaustoelen op de volgende onderdelen.
Verstelbare zithoogte
De stoel moet hoog en laag genoeg kunnen voor zowel je lichaamslengte als de hoogte van het bureau. Wanneer je zit, staan je voeten volledig op de vloer of op een voetensteun. Je knieën bevinden zich ongeveer op heuphoogte of iets lager.
Staat de stoel te hoog, dan kunnen je voeten gaan bungelen en kan de rand van de zitting druk geven aan de onderkant van je bovenbenen. Bij een te lage stoel komen je knieën relatief hoog en kan je onderrug ronder worden.
Passende zitdiepte
Je bovenbenen moeten voldoende worden ondersteund, zonder dat de voorkant van de zitting tegen je knieholtes drukt. Bij een erg diepe zitting kun je de rugleuning soms alleen bereiken door onderuit te zakken.
Een verstelbare zitdiepte is vooral belangrijk als meerdere mensen dezelfde stoel gebruiken. Ook lange en kleinere gebruikers hebben er voordeel van, omdat de zitting beter op de lengte van hun bovenbenen kan worden afgestemd.
Ondersteuning van de onderrug
De bolling van de rugleuning hoort aan te sluiten op de natuurlijke kromming van je onderrug. Bij sommige stoelen kun je de hoogte en de sterkte van deze lendensteun aanpassen.
De ondersteuning moet voelbaar zijn, maar niet hard in je rug drukken. Probeer verschillende standen en beoordeel na enige tijd of je ontspannen tegen de rugleuning kunt blijven zitten.
Een bewegende rugleuning
Veel ergonomische bureaustoelen hebben een mechanisme waarmee de zitting en rugleuning met je meebewegen. Hierdoor kun je tijdens het werken gemakkelijker van houding veranderen.
Stel de tegendruk af op je lichaamsgewicht. De rugleuning moet voldoende ondersteuning geven, maar je moet zonder veel kracht naar achteren kunnen bewegen. Een volledig vastgezette stoel nodigt doorgaans minder uit tot houdingswisselingen.
Verstelbare armleuningen
Armleuningen ondersteunen je onderarmen, zodat je schouders ontspannen kunnen blijven. Ze moeten laag genoeg kunnen om de stoel dicht bij het bureau te plaatsen. Te hoge armleuningen duwen je schouders omhoog, terwijl te lage armleuningen nauwelijks ondersteuning bieden.
Idealiter kun je niet alleen de hoogte, maar ook de breedte en diepte aanpassen. Zo plaats je de armleuningen dicht bij je lichaam en houd je de muis en het toetsenbord binnen handbereik.
Een stabiel onderstel en passende wielen
Kies een bureaustoel met een stabiel onderstel en wielen die bij de vloer passen. Voor een harde vloer zijn doorgaans andere wielen geschikt dan voor tapijt. Verkeerde wielen kunnen te gemakkelijk wegrollen of juist te veel weerstand geven.
Controleer ook het maximale gebruikersgewicht en de beschikbare onderdelen. Vervangbare wielen, armleggers en gasveren kunnen de gebruiksduur van een stoel verlengen.
Bureaustoel instellen in zeven stappen
Stel de stoel bij voorkeur opnieuw in wanneer iemand anders hem heeft gebruikt. Werk daarbij vanaf de vloer naar boven.
1. Zet je voeten stevig neer
Ga volledig achter in de stoel zitten en plaats beide voeten plat op de vloer. Stel de zithoogte zo in dat je knieën ongeveer op dezelfde hoogte als je heupen of iets lager komen.
Kun je bij de benodigde bureauhoogte niet meer met je voeten bij de vloer? Gebruik dan een stabiele voetensteun.
2. Controleer de zitdiepte
Schuif met je bekken naar achteren, tegen de rugleuning. Tussen de voorkant van de zitting en je knieholtes moet wat ruimte overblijven. De zitting mag niet in je benen drukken.
Pas de zitdiepte aan als de stoel deze mogelijkheid heeft. Is de zitting zelfs in de kleinste stand te diep, dan past het model waarschijnlijk niet goed bij je lichaamsbouw.
3. Plaats de lendensteun
Stel de rugleuning of lendensteun zo af dat deze de kromming van je onderrug ondersteunt. Zorg dat je rechtop maar ontspannen kunt zitten, zonder je rug bewust in een geforceerde houding te houden.
4. Stel de bewegingsweerstand in
Ontgrendel indien mogelijk het bewegingsmechanisme en pas de tegendruk aan. De stoel hoort je bewegingen te volgen zonder dat je naar achteren valt of hard moet duwen.
Wissel gedurende de dag tussen iets rechter en iets meer achterover zitten. Er bestaat niet één perfecte werkhouding die je urenlang moet volhouden.
5. Pas de armleuningen aan
Laat je bovenarmen ontspannen naast je lichaam hangen en buig je ellebogen. Breng de armleuningen vervolgens omhoog totdat je onderarmen licht worden ondersteund.
Houd je schouders laag. Controleer ook of de armleuningen niet tegen het bureau botsen, waardoor je te ver van het werkblad moet blijven zitten.
6. Stem het bureau af op de stoel
Nadat de stoel goed staat, stel je het bureau in. Je ellebogen bevinden zich ongeveer op of iets boven de hoogte van het werkblad. Houd toetsenbord en muis dichtbij, zodat je niet voortdurend naar voren hoeft te reiken.
Een dik tafelblad of een lade onder het bureau kan de ruimte voor je benen beperken. Daardoor is een eettafel niet altijd geschikt als vaste thuiswerkplek.
7. Zet het beeldscherm goed neer
Plaats het beeldscherm recht voor je. De bovenkant van het scherm staat bij een normale werkhouding iets onder ooghoogte. Een kijkafstand van ongeveer 50 tot 70 centimeter is voor veel reguliere beeldschermen een bruikbaar uitgangspunt, afhankelijk van de schermgrootte en je zicht.
Werk je langdurig op een laptop? Gebruik dan een los toetsenbord en een losse muis. Zet de laptop op een standaard of sluit een apart beeldscherm aan. Zo hoef je niet steeds met je hoofd naar beneden te kijken. Deze uitgangspunten sluiten aan bij de adviezen voor beeldschermwerk van TNO.
Een bureaustoel voor lange of kleine mensen
Lange mensen hebben niet simpelweg een extra hoge stoel nodig. Ook de zitdiepte, hoogte van de rugleuning, positie van de lendensteun en verstelbaarheid van de armleuningen moeten bij hun lichaamsbouw passen. Bovendien moet het bureau voldoende hoog kunnen.
Voor kleinere mensen geldt het omgekeerde. Een standaardzitting kan te diep zijn en armleuningen kunnen te ver uit elkaar staan. Alleen een voetensteun toevoegen lost deze problemen niet altijd op.
Probeer een stoel daarom zelf uit. Controleer alle instellingen en blijf minimaal enige tijd zitten. Let erop of je:
- Met je rug tegen de rugleuning kunt zitten.
- Je voeten volledig kunt ondersteunen.
- Geen druk in je knieholtes voelt.
- Je schouders ontspannen kunt houden.
- Dicht genoeg bij het bureau kunt komen.
- Zonder moeite van houding kunt veranderen.
- Gemakkelijk kunt gaan zitten en opstaan.
Normen zoals NEN-EN 1335 en de Nederlandse praktijkrichtlijn NPR 1813:2025 kunnen helpen bij het selecteren van kantoormeubilair. Een normvermelding betekent echter niet automatisch dat de stoel voor iedere gebruiker geschikt is. De persoonlijke passing en instelling blijven belangrijk.
Bewegen blijft noodzakelijk
Zelfs met een uitstekend ingestelde bureaustoel is het niet verstandig om de hele werkdag te blijven zitten. Volgens het Arboportaal over gezond hybride werken is het belangrijk om niet langer dan een uur in dezelfde houding te werken en bij voorkeur iedere dertig minuten even van de werkplek weg te gaan.
Je kunt meer beweging in je werkdag brengen door:
- Telefoongesprekken lopend te voeren.
- Regelmatig drinken te halen.
- Printwerk of overleg op een andere plek te doen.
- Zittend en staand werk af te wisselen.
- Korte beweegmomenten in je agenda te plannen.
- De trap te nemen in plaats van de lift.
- Tijdens de lunch een wandeling te maken.
Een zit-stabureau kan het wisselen van houding gemakkelijker maken. De hele dag staan is echter evenmin het doel. Afwisseling tussen zitten, staan en bewegen is belangrijker dan één zogenaamd perfecte houding.
Thuiswerken aan een geschikte werkplek
Een keukenstoel of bank kan tijdelijk bruikbaar zijn, maar is zelden geschikt voor volledige werkdagen. Een vaste thuiswerkplek heeft bij voorkeur een verstelbare stoel, voldoende beenruimte en een los beeldscherm of laptopopstelling met extern toetsenbord en muis.
Werk je als werknemer regelmatig thuis? Bespreek de inrichting dan met je werkgever. Bij meer dan twee uur beeldschermwerk per dag gelden er eisen aan de werkplek. Het Arboportaal over beeldschermwerk vermeldt onder meer dat bureau en bureaustoel in hoogte verstelbaar moeten zijn en dat beeldschermwerk regelmatig moet worden afgewisseld.
Bureaustoel kopen: praktische controlelijst
Kijk bij het vergelijken van bureaustoelen verder dan de bekleding en de uitstraling. Controleer vóór aankoop:
- Voor welke lichaamslengtes en gewichten de stoel geschikt is.
- Welke onderdelen daadwerkelijk verstelbaar zijn.
- Of de zitdiepte bij je bovenbenen past.
- Of de lendensteun op de juiste hoogte kan.
- Of de armleuningen laag en smal genoeg kunnen.
- Of het bewegingsmechanisme op je gewicht is af te stemmen.
- Of de wielen geschikt zijn voor je vloer.
- Hoe lang de garantie geldt.
- Of losse onderdelen later verkrijgbaar zijn.
- Of je de stoel thuis mag uitproberen of retourneren.
Een gebruikte of gereviseerde bureaustoel kan een goede keuze zijn, zeker bij kwalitatief kantoormeubilair. Controleer dan extra zorgvuldig de gasveer, verstelmogelijkheden, bekleding, wielen en speling in het mechanisme.
Wil je een concreet model en de bijbehorende instelmogelijkheden bekijken? Lees dan ook het artikel over de Axia-bureaustoel voor kantoor en thuiswerken.
Wat doe je bij bestaande rugklachten?
Heb je al rugklachten, dan is alleen een nieuwe bureaustoel niet altijd voldoende. Bespreek bij werkgerelateerde klachten je werkplek met de preventiemedewerker, arbodeskundige of bedrijfsarts. Een werkplekonderzoek kan duidelijk maken welke aanpassingen nodig zijn.
Blijf bij gewone lage rugpijn binnen je mogelijkheden bewegen. Neem contact op met een arts wanneer de klachten ernstig zijn, snel toenemen of niet verbeteren. Zoek met spoed medische hulp bij plotseling krachtsverlies in een been, problemen met plassen of ontlasting of gevoelloosheid rond het zitvlak. Op Thuisarts.nl vind je betrouwbare informatie over bewegen en rugpijn.
Een passende bureaustoel kan het werken comfortabeler maken en onnodige belasting verminderen. Het beste resultaat ontstaat wanneer je de stoel goed instelt, de rest van de werkplek daarop afstemt en gedurende de dag voldoende blijft bewegen.
Vind je onze artikelen handig?
Voeg Stoelen-winkels.nl toe als voorkeursbron in Google en zie onze artikelen vaker terug in Google.